CCD – KRUG SE SUŽAVA?

 

Nakon masovnih stradanja pčelinjih društava širom sveta i do sada ne vidjene aktivnosti najeminentnijih grupa naučnika, posebno u SAD, nazvanog sindromom CCD, već početkom jeseni pažnju je privukla vest iz Vašingtona, ekskluzivno objavljena u magazinu “Science”, gde se izveštava da je tim naučnika, predvodjen ekspertima Američkog servisa departmana za istraživanja u poljoprivredi (ARS), Pensilvanijskog državnog univerziteta (PSU) i Univerziteta Kolumbija (CU) utvrdila vezu izmedju sindroma nestajanja pčelinjih društava (CCD) i pčelinjeg virusa poznatog kao Izraelski virus akutne paralize (IAPV).

Entomolog ARS-a  doktor Jeffery S. Pettis, vodeći istraživač agencije “Bee Research Laboratory” u Beltsvilu, Diana L. Cox-Foster, profesor na PSU Departmanu entomologije i W. Ian Lipkin, direktor Centra za infektologiju i imunologiju na Kolumbija Univerzitetu predvodili su tim koji je sproveo genetički skrining medonosnih pčela prikupljenih iz 21 društva bez i 30 pčelinjih društava sa CCD-om  sa četiri lokacije širom teritorije Sjedinjenih Država.

Genetički skrinig omogućio je istraživačima da identifikuju patogene kojima su pčele bile izložene. Ukupno, kod obe grupe - obolele i zdrave – pronadjeno je šest simbiotičkih tipova bakterija i osam bakerijskih grupa, 81 glivica iz četiri roda i sedam virusa.

Traženje novih potencijalnih patogena bilo je sprovedeno novim postupkom sekvenci genetičkog materijala iz zdravih i obolelih društava. Ova tehnologija poznata pod nazivom „high-throughput“ sekvencioniranje, svojom izuzetnošću tačnosti, oslobadja istraživače bilo kakvih nedoumica u vezi sa DNK bilo kojih organizama, bakterija, gljivica i virusa prisutnih u pčelama. Jedini patogen pronadjen u gotovo svim uzorcima iz obolelih pčelinjih zajednica, ali ne i u zdravim, je Izraelski virus akutne paralize (Israeli acute paralysis virus - IAPV) vrlo izvesno prenet putem varoe, koji je pronadjen čak u 96,1 procentu uzoraka zahvaćenih CCD-om.

Ovo je prvi slučaj utvrdjivanja ovog virusa na teritoriji SAD, koji je inače idnetifikovan kod medonosnih plečela u Izraelu tokom 2002. godine, gde su pčele pokazivale neuobičajeno ponašanje, kao što je trzanje krilima van košnice i gubitak izletničke populacije. IAPV još uvek nije zvanično prihvaćen kao posebna vrsta; blizak je „rodjak“ Kašmirskom virusu koji je prethodno već utvrdjen na teritoriji SAD-a.

Mada zvanično, virus IAPV nije pouzdano utvrdjen kao uzročnik CCD-a, utvrdjena je veoma velika podudarnost njegovog prisustva i ovog sindroma. Čak i ako rezultat bude pozitivan, ostaje da se izuče i ostali potencijalni faktori.

Sledeći korak je izlaganje zdravih društava virusu IAPV i praćenje razvoja CCD-a, koji je, kao što je poznato prošle zime odneo od 30 do čak 90% pčelinjih društava u SAD. Rezultate s razlogom nestrpljivo očekujemo.

Dejan Kreculj
medija@hemo.net